Eetstoornissen

• Anorexia nervosa

Bij anorexia nervosa raakt de relatie met eten, gewicht en het eigen lichaam verstoord. De angst om aan te komen en de drang naar controle kunnen veel ruimte innemen. Dit kan leiden tot restrictief eten, overmatig bewegen of compenserend gedrag.

Anorexia kent verschillende verschijningsvormen en is niet altijd zichtbaar aan de buitenkant. In alle gevallen kan langdurige ondervoeding grote gevolgen hebben voor zowel lichamelijke als mentale gezondheid.

•Boulimia nervosa

Bij boulimia nervosa zijn er terugkerende eetbuien, gevolgd door compensatiegedrag zoals braken, vasten, extreem bewegen of het gebruik van laxeermiddelen.
De cyclus van eetbuien en compenseren gaat vaak gepaard met schaamte, schuldgevoelens en een grote innerlijke strijd, die voor de omgeving niet altijd zichtbaar is.

• Eetbuistoornis (Binge Eating Disorder – BED)

Bij een eetbuistoornis zijn er terugkerende eetbuien waarbij het gevoel van controle ontbreekt. Anders dan bij boulimia is er geen compensatiegedrag.
Eten kan tijdelijk helpen om emoties of spanning te reguleren, maar leidt vaak tot gevoelens van somberheid, schuld en zelfkritiek.

Voedings‑ en eetstoornissen

• ARFID – vermijdende/restrictieve voedselinname

Bij ARFID is de voedselinname sterk beperkt, niet vanuit een wens om af te vallen, maar bijvoorbeeld door:

• afkeer van bepaalde smaken, structuren of geuren;
• angst voor wat er kan gebeuren tijdens of na het eten.

ARFID kan grote invloed hebben op het dagelijks leven en leiden tot tekorten aan voedingsstoffen.

• Pica

Bij pica eet iemand herhaaldelijk dingen die geen voedsel zijn, zoals papier, aarde of andere oneetbare materialen. Dit gedrag kan risico’s opleveren voor de gezondheid.

• Ruminatiestoornis

Bij een ruminatiestoornis komt voedsel na het eten herhaaldelijk terug in de mond, waarbij het opnieuw wordt gekauwd, doorgeslikt of uitgespuugd. Dit gebeurt vaak zonder misselijkheid of bewust opwekken.

• (On)gespecificeerde eetstoornissen

Naast de officiële DSM‑5‑diagnoses bestaan er eetstoornissen en eetproblemen die niet formeel als aparte diagnose zijn opgenomen, maar wel regelmatig worden benoemd in de praktijk.

Deze termen kunnen helpend zijn om gedrag of gevoelens te herkennen, maar zijn geen officiële diagnoses.

• Anorexia athletica

Een patroon waarbij extreem sporten en streng eetgedrag centraal staan, vaak vanuit prestatiedrang of de behoefte aan controle. Het eetgedrag en bewegen raken uit balans, met risico’s voor lichaam en herstel.

• Orthorexia

Een obsessieve focus op ‘gezond’ eten. Regels rondom voeding worden steeds strenger en bepalen het dagelijks leven. Hoewel orthorexia niet als officiële diagnose bestaat, kan de impact groot zijn en gepaard gaan met tekorten, angst en sociale beperkingen.

• Spierdysmorfie

Een verstoord lichaamsbeeld waarbij iemand zich onvoldoende gespierd of sterk voelt, ondanks training. Dit kan samengaan met dwangmatig sporten, streng eetgedrag of supplementgebruik. Spierdysmorfie valt officieel onder de lichaamsbeeldstoornissen, maar raakt vaak sterk aan eetproblematiek.

• NAO / OSFED (niet anderszins omschreven)

Soms passen klachten niet precies binnen één diagnose. Er kan dan sprake zijn van NAO / OSFED: een eetstoornis waarbij de klachten ernstig zijn, maar niet precies aan de criteria van één specifieke stoornis voldoen.

Dit komt veel voor en is net zo serieus als andere eetstoornissen.